vorige dag           volgende dag

Heiligenjaar   -   6 januari

Theofanie, de Gods-Verschijning, de doop van de Heer in de Jordaan. Bij de kerkvaders droeg deze dag de naam van LICHTFEEST om de catechumenen die zojuist de doop hadden ontvangen. De naam is ook theofanie, Godsverschijning, omdat God nu op bijzondere wijze heel Zijn Wezen openbaart.
We kennen de Godsverschijning op de Sinaï, waar God aan Mozes de geboden gaf te midden van ontzagwekkende natuurverschijnselen: aardbeving en vuur, en angst. Hoe geheel anders is dit stille gebeuren dat op de omgeving nauwelijks indruk maakte, maar dat voor ieder die zich daarvoor openstelt, nog steeds de vreugdescheppende openbaring is van het innerlijk Wezen van God. De stem van de Vader spreekt tot Zijn geliefde Zoon terwijl de goddelijke Geest zichtbaar op Hem neerdaalt. De onkenbare God Die al onze kenvermogens zo volkomen te boven gaat. De Schepper van het zichtbare universum, onderdeel van een nog veel grootsere onzichtbare werkelijkheid, maakt ons Zijn innerlijk wezen bekend als een Verbond van liefde. Hij is een Vader die spreekt over Zijn geliefde Zoon, en Hij herhaalt nog eens met nadruk: ‘in Wie Ik Mijn welbehagen heb’.
Dit is de hoofdgedachte die aan elk ander motief van het feest zijn glans verleent. En tegelijk is daar de doop van Christus door Johannes, waardoor de mogelijkheid geschapen wordt van onze waarachtige doop in Christus. Alles wat op dit feest herdacht wordt is als het ware ondergedompeld in deze stroom: het telkens weer opklinkende thema van de Jordaan, de geliefde rivier van het uitverkoren volk.
Deze wild stromende grens, die onoverkomelijke barrière, was eens door God opengelegd om Zijn volk toegang te verlenen tot het Beloofde Land, na de geslachtenlange dwaaltocht door de woestijn. De Jordaan waste de melaatsheid weg van Naäman de Syriër, op het gebed van Elisa, de profeet. De Jordaan week achterwaarts om doortocht te verlenen aan Elia voor zijn laatste levensgang toen hij door de vuurwagen zou worden opgenomen. Bij de Jordaan predikte Johannes en daar bediende hij de doop der Bekering. ln die kring ontmoette Christus ook Zijn eerste leerlingen met wie Hij Zijn openbaar leven begint. Maar eerst komt Hijzelf en daalt af in de Jordaan ‘als de Zon die zich baadt’, om het water, het aardse element, te heiligen tot een God-makende kracht: onze doop, waardoor wij kinderen worden van God, en waardoor wij uit de duisternis overgaan tot het licht.
Zo verschuift het motief van het water naar dat van het vuur en het licht, van boete en bekering naar vreugde en kennis. God verschijnt aan ieder van ons! Het is Theofanie voor de Kerk, en Theofanie voor ieder van ons persoonlijk. Dat is de ware Blijde Boodschap, het Evangelie. Daarom is deze viering zulk een bron van vreugde.


Door de gebeden van deze en al Uw heiligen, Heer Jezus Christus onze God, ontferm U over ons en red ons. Amen.




teksten samengesteld door archimandriet Adriaan - eeuwige gedachtenis !
illustraties door matj. Johanna - eeuwige gedachtenis !
overgenomen met toestemming van het klooster St. Jan de Voorloper in Den Haag.